Bert Hoppenbrouwers: Met Indie
heb ik nog steeds een gevoelige band
Woensdagmiddaginstuif
in De Schakel
ert Hoppenbrouwers: “Met Indië
o.z.
makelaardij taxaties
11
Dierenartsen
Diagnostiek
Apotheek
Lintjeshof
Chaam
r,
Aanstaande zondag ‘Onze jongens in de Oost’bij Heemkring Molenheide
99
Varkens
i J
O
Bredaseweg 59
Chaam
0161 492556
NVM
koningin wilhelmina
©CS
PAGINA 25
li:
*4
«sssmswmss
fk
december divisie onderweg.
ft
po-
zich in en rond het zuidelijk gelegen
stadje Garoet. Wachten op het resul-
Lingadjatie tussen Nederland en In
dië. Bert: “We patrouilleerden dage-
was heel anders. Die was koud en ge
voelloos.”
zoals repatkisten, onderscheidingen,
draaginsignes, reispapieren, dag
boekjes, tekeningen en landkaarten.
De gesneuvelden worden herdacht
met bidprentjes, brieven en andere
meld dit dan altijd per
FAX: 013 507 8929 of
BEL: 013 507 5540
Als u uw
zakelijke advertentie
naar ons doormailt
uitgeverij@emdejong.nl
w-1
lira-
do
ft B
van'
lec-i
op-l
irte
be-
die
en'
eei
Ed-
di
a®
et
ei
et
te
>en
a'l
A
atii
ei-
'O»
liji
voor de overdracht van onze kolonie
aan de Republiek Indonesia op 29
december) vertrokken we voor de te
rugreis naar Nederland met het S.S.
Waterman. We kwamen op 27 januari
1950 in Nederland aan. Bij het ver
trek uit Indië heb ik omgekeken naar
POLITIONELE ACTIES
In januari 1947 ging Bert met de Ille
Infanterie Brigade naarTjandjoer, een
plaats halverwege Batavia en Ban
doeng. Op 21 juni 1947 gaf generaal
Spoor het bevel tot de eerste politio
nele actie. Bert: “De eerste opdracht
was om de krachtcentrale van Oe-
tijd iets te drinken met iets lek
kers erbij. De entree bedraagt
1.50 per keer, of een kaart van
4.50 voor 4 keer. De kassa is open
vanaf 13:45 uur.
Als je als vrijwilliger wilt mee
helpen tijdens de voorbereiding
en of tijdens de middag zelf, kun
je contact opnemen met De Scha
kel, Kerkstraat 104,0161 -452009,
w.vanlierop@schakel-gilze.nl,
want we kunnen altijd nieuwe
mensen gebruiken.
GILZE EN RIJEN - WOENSDAG 25 FEBRUARI 2009
ACCLIMATISEREN
Op 17 oktober 1946 scheepte Bert
zich in op motorschip ‘Indrapoera’
voor een bootreis van ongeveer der
tig dagen naar Nederlands Oost-
Indië. Bert:“Met 2200 personen aan
boord was de bootreis bepaald geen lijks langs de demarcatielijn die liep
luxe. We sliepen in de onderruimtes
van het schip in hangmatten. De li
chamelijke verzorging aan boord was
minimaal. Je mocht douchen, maar
dan wel met zeewater, dus zeep kon
zen. Na een jaar nam Jos Oprins deze
taak voor ongeveer vijf jaar over. De
1 1 '11 A 4 TTfj
is destijds uitgezonden geweest naar
Nederlands Nieuw-Guinea dat toen
nog enige jaren onder Nederlands be-
op de achtergrond de'berg Gunung stuur heeft gestaan. Onze vereniging
Gedeh in Garoet, van de schilder Is-
brahim. Met een zekere trots heb ik
het schilderij nog steeds in mijn ka-
broeg te bezetten om de elektriciteits- mer hangen. 25 December 1949 (net
voorziening veilig te stellen. Daarna
moesten we de Lampengan-tunnel en
de spoorlijn Buitenzorg-Tjandjoer-
Bandoeng ontzetten. De volgende
opdracht was het stadje Soekaboemie
te bevrijden. Er woedden grote bran
den, aangestoken door het leger van
onze tegenstanders die op de vlucht
sloegen. Tijdens deze actie vielen aan
onze kant de eerste slachtoffers. Na
een dag rust moest onze brigade naar
de plaatsen Koeningan, Soemedang
en Cheribon doorstoten. Een zware
opgave met veel obstakels, zoals ver-
wilde worden. De sergeant die de
mess voorheen had beheerd was we
gens fraude gedegradeerd. Dat heb
ik nog ruim een jaar gedaan. Ik werd
bevorderd tot korporaal. Het was een
verademing na alles wat we tijdens
de politionele acties hadden meege
maakt. Patrouilleren en wachtklop
pen waren voorbij. In de officiers
mess liet ik de djongos de maaltijden
Chinese eigenaar van het pand. Als huidige voorzitter is Cees Aarts. Hij
dank voor het beheer en onderhoud
van het gebouw kreeg ik een schil
derij cadeau met daarop de sawa’s en
WKil
MEERVERHALEN
Aldus de verkorte weergave van het
verhaal van Bert Hoppenbrouwers.
Ook andere veteranen hebben hun
herinneringen op papier gezet, heb
ben U kunt ze lezen bij de tentoon
stelling van Heemkring Molenheide
‘Onze jongens in de Oost’. Deze
expositie laat van alles zien over de
het land waar ik tot op heden nog veteranen uit onze gemeente, die des-
steeds eefi gevoelige band mee heb. 1
VERENIGING INDIE MILITAI- gebreide collectie foto’s geeft vooral
REN
“De jaren na terugkomst waren moei
lijk,” vertelt Bert Hoppenbrouwers.
“Hier waren veel regels; in de tropen
waren
zen geweest en veel zelfstandiger ge
worden. We moesten een nieuw leven
op gaan bouwen. Jarerl later kwam
1 - J - - -1 Z* 1-1
zoals in veel andere landen, niet iets
gedaan zou kunnen worden voor de
oorlogsveteranen. Het knaagde aan
KOUD EN GEVOELLOOS mij dat er onder de bevolking zo wei-
Begin 1948 trok de derde infanterie- nig begrip bestond voor de duizenden
jonge mannen uit wereldoorlog II en
de uitzendingen later naar voormalig
Nederlands Oost-Indië. Velen hebben
er hun leven voor het vaderland ge
geven.
Begin 1996 ontmoette ik de heer
Hendrickx, voorzitter van de Bond
van Ouderen en tevens Indiëvete-
raan. In mei van dat jaar verscheen in
Weekblad Gilze en Rijen een oproep
aan alle Indiëveteranen om zich te
melden en te zien of er belangstel
ling was voor het oprichten van een
vereniging. Na twee goed bezochte
bijeenkomsten - één in Gilze en één
in Rijen - besloten we een veteranen-
vereniging op te richten: Vereniging
Indië Militairen Gilze-Rijen. Het op-
richtingscomité bestond uit de heren
In die periode ging ik ook voor zes
weken naar Kijkduin voor een cursus
in de Maleise taal. Onze divisie kreeg
de naam ‘7 December Divisie’, naar
de rede die Koningin Wilhelmina op
7 december in Londen had uitgespro
ken. We waren voorbestemd om de
orde en vrede in Nederlands Oost-In-
vijftig cent per dië te gaan herstellen. Tijdens de oor
log had Japan onze koloniën bezet.”
ouders langs geweest. Tot aan de be-
Trijding - negen maanden lang - heb
ik er licht boerenwerk gedaan.”
Na de bevrijding in mei 1945 dacht
Bert eindelijk weer van zijn jeugd te
kunnen gaan genieten. Maar dat bleek
Ben utopie. “Ik was inmiddels twintig
jaar. In mei 1946 werd ik opgeroepen
voor de dienstplicht. We waren de
eerste lichting dienstplichtigen van
na de oorlog. Ik moest mij melden
De Indrapoera.
“iuwirlcen
Goedentijd 23c, Alphen, Tel.: 013-5082047, Fax: 013-5082387
Homepage: www.wirkenmakelaardij.nl
Onze fotopresentatie is ook te zien bij de Rabobank Gilze en Baarle-Nassau
publicaties.
De expositie toont ook een aantal
persoonlijke herinneringen zoals
houtsnijwerk, schelpen, inheemse
wapens en dergelijke.
Bert Hoppenbrouwers werd geboren
op 18 februari 1925. “Ik heb alleen
lager onderwijs gevolgd. Op mijn
Ee moest ik van school af. In de cri
sisjaren was er veel armoede en mijn
adders konden de Mulo voor mij niet
Betalen.” Bert ging bij een leerbe-
drijfje voor schoenranden werken.
I [oor twee gulden en1
i leek. Een jaar later ging hij naar een
andere leerfabriek, waar hij bood
schappen deed voor het kantoor en
licht magazijnwerk.
In de oorlog stuurden de Duitsers
Bern als achttienjarige voor een half
jaar naar kamp Westerbork voor de
Zogenaamde Arbeitsdienst. Hij moest
er helpen bij de ontginning van een
j groot heideveld dat tot een diepte van
Vijftig cm moest worden omgespit.
Bert Hoppenbrouwers: “Het veld lag
I èngeveer twee kilometer vanaf het
barakkenkamp. We moesten er iedere
en onder het zingen van marsliede
ren naar toe. Ons kader bestond uit
leden van de NSB, die sympathiseer
den met het Duitse bezettingsleger.
Discipline en strengheid hadden ze
hoog in hun vaandel staan. Dat was
ook de reden dat ik na vier maanden
Is nachts uit het kamp ben ontsnapt.
Bert Hoppenbrouwers uit Rijen scheepte zich op 17 oktober 1946 in
op motorschip Indrapoera voor een bootreis van ongeveer dertig da
gen naar Nederlands Oost-Indië. Op 27 januari 1950 keerde hij met
het S.S. Waterman in Nederland terug. ‘Koud en gevoelloos’ noemt hij
deze aankomst. Voor ‘Onze jongens in de Oost’, de huidige tentoon
stelling van Heemkring Molenheide, zette hij zijn herinneringen nog
eens op een rij.
op de Prins Hendrikkazerne in Nij- brigade zich terug en centraliseerde
niegen. Hier kregen wij zes maan-
|ren lang onze militaire instructies en --r-
leerden wij omgaan met een wapen, taat van de vredesbesprekingen in
TENTOONSTELLING BEKIJ
KEN?
Is uw belangstelling gewekt en wilt
u ‘Onze jongens in de Oost’ op uw
gemak bekijken? Loop aanstaande
zondag 1 maart dan eens binnen bij
Heemkring Molenheide. De tentoon
stelling is tot en met december 2009
iedere eerste zondag van de maand
(met uitzondering van augustus)
van 14.00 tot 17.00 uur te bezichti
gen in Heemerf ’t Oude Raadhuis,
Nieuwstraat 22 in Gilze. De toegang
is gratis. Bezoekers met rolstoel of
rollater kunnen via de zij-ingang
binnen. Groepen kunnen voor een
bezoek buiten de openingstijden een
afspraak maken (e-mailadres: secr@
heemkringmolenheide.nl). Voor meer
informatie over de Gilze en Rijense
Heemkring Molenheide kunt u te
recht op www.heemkringmolenhei-
de.nl
heeft nu ongeveer 110 leden.”
Woensdag 4 maart vindt er
weer een woensdagmiddagin
stuif plaats in De Schakel in
Gilze.
De meiden kunnen dit keer
sieraden maken en de jongens
stoere vliegtuigen!
Zet woensdag 18 maart ook maar
in je agenda, want dan wordt er
ook weer flink geknutseld.
De instuif is voor alle kinde
ren van de basisschool en is van
14:00 uur tot 16:00 uur. Er is al-
van Cheribon tot aan Tjilatjap, de
zuidkust van Java. Daar sneuvelden
nogal wat jongens van onze brigade.
In Garoet kreeg ik van mijn com
mandant, majoor Peeters, de vraag
lag in pelotonsverband marcherend je niet gebruiken. Bij aankomst in of ik beheerder van de officiersmess
Tandjong Priok, de haven van Bata
via, stonden legerwagens klaar, die
ons naar een kazerne in Mr. Cor-
nelus brachten. Hier bleven we zes
weken om te acclimatiseren en aan
de levensgewoontes en de tropische
warmte van het land te wennen. Exer
cities en injecties waren aan de orde
van de dag. Op wacht staan tijdens
de nachtelijke uren was gevaarlijk,
omdat we op onbekende geluiden en
vuurvliegjes schoten. Ook een latrine
bezoeken kon ’s nachts levensgevaar
lijk zijn.”
tijds in het kader van de politionele
De aankomst destijds in Nederland acties zijn uitgezonden naar Indië
1 J- en Nieuw-Guinea. Krantenknipsels
geven een beeld van de politieke
achtergronden van de acties. De uit-
1 A x_ï_ J
een indruk van het leven dat de uitge
zonden militairen in Indië en Nieuw-
Guinea leidden.
Daarnaast laat de heemkring een
wij vaak op onszelf aangewe- grote hoeveelheid voorwerpen zien,
fc
‘Onze jongens in de Oost
Na drie dagen en nachten was ik ein
delijk weer thuis in Rijen. Ik ben toen
direct ondergedoken bij een boer in
Molenschot, want de Duitse Sicher-
heitspolizei was inmiddels al bij mijn sperde wegen met omgekapte bomen,
vernielde bruggen en met ijzerdraad
overspannen wegen, die zo gevreesd
waren. Er vielen nogal wat slachtof
fers. Het eindpunt van onze acties
was Cheribon waar ook de bekende
sigarettenfabriek ‘De Daulat’ in onze
handen kwam. Daar hadden we wel
spijt van toen we die sigaretten later bij mij de gedachte op of er hier, net
in onze rantsoenen kregen; ze waren
niet om te roken, zo slecht.”
Hendrickx, Hoppenbrouwers, Van
opdienen, overlegde met de kok, deed Bezouw, Bink, Van Brederode, Ver-
inkopen en verzorgde de rekeningen meeren, Krijnen en Comans. De heer
en de boekhouding. 24 December Hendrickx werd tot voorzitter geko-
1949 heb ik samen met kolonel Lentz
de officiersmess overgedragen aan de
