J
Weekvoorde
Nederlandse
Missionaris
^■arlijkse Anjeraktie van 8 t/m 21 juni
It
erst zien pas dan
jloven! (3)
heroprichting R.K.
erkliedenbond (25)
Concert door Kapel
van de Koninklijke
Luchtmacht te Alphen
if
‘I
m
maar
31 mei - 7 juni
20
Pater An toon Jansen
I
Een week van
aktie voor
mensen met
een missie
De le Luchtmacht Verbindings Groep te Alp-
hen biedt de gemeente Alphen en Riel en de
omliggende gemeentes een goodwill-concert
aan, dat zal worden verzorgd door de Kapel
van de Koninklijke Luchtmacht.
Dit concert, dat valt in het kader van de
feesten ter gelegenheid van het 9O-jarig bestaan
van de harmonie Vlijt en Volharding, zal op 3
juli 1981 worden uitgevoerd in het Gemeen
schapshuis.
Op het programma staat o.a. vóór de pauze
een concert voor alt-saxofoon met als solist
Leo Beckers. Na de pauze volgt een non-stop
show waarin alle vormen van amusementsmu
ziek aanwezig zullen zijn, o.a. Zuid-
Amerikaans, Dixieland, Egerlander, Pop
muziek, etc.
De kapel staat onder leiding van de sedert april
1981 benoemde directeur, de Kapitein Lex van
Diepen, die na zijn studie aan ht Groning con
servatorium dirigentencursussen volgde in o.a.
Italië, Hongarije en de DDR.
In de loop der jaren heeft de kapel tientallen
LP’s het licht doen zien. De vertolking van
marsen van Sousa en Schootemeijer op de LP
’’Marching Together” werd in 1962 gehono
reerd met een Edison. Gemiddeld worden per
jaar 120 optredens verzorgd in binnen- en bui
tenland.
Het concert, dat gratis toegankelijk is voor ie
dereen, begint om 20.00 uur.
In Caori hebben we Amerikaanse paters Redempto
risten ontmoet. Ze kenden onze Toon, vandaar dat
we uitgenodigd werden in hun huis een glaasje fris
te komen drinken. Jonge-jonge... als je eens wist
hoe welkom dat was! Ik heb met kleine teugjes ge
dronken om er lang van de genieten. Nu ik dat hier
in Rijen vertel voel ik met net een klein kind, maar
keus., het was zo! Toon moest nog wat post bezor
gen! geen enkele reis wordt daar gemaakt zonder
dat die benut wordt voor allebei. Ze gaan ook op
reis ”per toeval” om het zomaar eens te zeggen. Ze
weten van te voren nooit waar ze voor komen te
staan, wat ze tegenkomen.
(Wordt vervolgd) NVE
veld en schieten ze rode lichtkogels over ons heen.
Je wee natuurlijk niet wat ze bedoelen... maar we
hebben maar een andere weg genomen en toen was
’t kennelijk wel goed!
Maar goed... ik vertelde dat men in Breda al lang
voor de bevrijding werkte aan de heroprichting van
de R.K. Werkliedenvereniging. Toen we goed en
wel vrij waren vond de heroprichtingsvergadering
plaats bij Harrie Donders, café ”De Speek”, om
dat het patronaat evenals zoveel andere gebouwen
geheel vernield was. Aanwezig was daar toen ook
Dré de Wolf, diocesaan bestuurslid.
Omdat ik op het standpunt blééf dat ik de hamer
liever aan een ander zou overgeven, werd toen Piet
van Poppel gekozen in mijn plaats. Hij was voor de
oorlog ondervoorzitter geweest van de Jonge Werk
man, dus hij stond niet met linkse handen tegenover
leiding geven.
Bij de eerste officiële gemeenteraadsverkiezingen na
de oorlog werd Piet van Poppel ook inde gemeente
raad gekozen”, (klopt Franske, jullie lijst had toen
nummer 5, Piet van Poppel alléén haalde al 534
stemmen, wethouder Van den Wildenberg nog een
486, zodat met nog wat stemmen op de anderen er
bij jullie tot 1043 stemmen kwamen. Jullie waren
absoluut de grootste partij, hierna kwam de lijst 1
van C. de Theye en Toon Noy uit Rijen die in to
taal op 888 stemmen kwamen. Van lijst 5 werden
gekozen P. van Poppel, A. Hoek en J. TH. M. v.d.
Wildenberg).
’’Lang is Piet van Poopel geen voorzitter geweest,
hij verhuisde naar Tilburg en bedankte toen ook
voor de gemeenteraad. Toen werd A. Hoek voorzit
ter van de R.K. Werkliedenbond en afgevaardigde
hiervan in de gemeenteraad. Dat duurde ook maar
een jaar of zo, toen vertrok hij naar Canada. Het
was dus alles bij elkaar nogal tobben met voorzit
ters die kwamen en gingen, een volgende keer zal ik
U vertellen dat ze toch mij maar weer vroegen om
de touwtjes in handen te nemen”!
(Wordt vervolgd) NVE
riet eten aan boord van het motorschip dat ons
p Manaus naar Tefè zou brengen ging in ploegen
m 10, om de eenvoudige reden dat de kapaciteit
k groter was. Het eten was over het algemeen
R wèl zeer eenzijdig! Maar dat is het geval in
f gehele Amazonegebied.
f 5 weken kwamen de rijst met bruine bonen mijn
Raten uit. En dan moet je daar bij bedenken
P wij nog in gelukkige omstandigheden waren dat
f rijst hadden. De gewone mensen daar hebben
Pniok, Ja., hoe zal ik je dat uitleggen”, zo piekert
pop een vergelijk met onze ’’keuken”. ”In ze-
p zin is het te vergelijken met de aardappel hier
[den het tweemaal per dag. Er zijn wel verschil
de bereidingsvormen, maar ’t is en blijft maniok,
«ar onze begrippen hebben de mensen in het bin-
piand een zo armoedig bestaan dat we ons soms
[taamden alleen al als we dachten aan ’t eten dat
F in Rijen op tafel zouden krijgen. Vooral de
maar ook om er bijvoorbeeld deeg van de maken en
er een soort koek van te roosteren. De temperatuur
is voor ons Europeanen eigenlijk niet om te genie
ten, Het is er ontzettend warm en daarbij is er een
hoge vochtigheidsgraad. NU waren wij er nog in de
minst warme periode, maar de thermometers wezen
overdag toch 30-35 graden en ’s avonds nog altijd
zo’n 28 graden aan. De korste wandeling die je
maakte gutste het zweet je langs het gezicht. Later
in Tefè konden we in het patershuis douchen, maar
je vroeg je af waarvoor je het deed? Je bleef klam
mig, het droogde nooit op. Hier in Holland doen
we eigenlijk het hele jaar over niets anders dan
schelden op dat wispelturige rotklimaat, maar zoals
’t daarginds is., van mij hoeft ’t niet!
Siaf maandag 8 juni 1981 zullen de leden van de bejaardenbonden uit Gilze, Hulten, Rijen en Molen-
zich weer op pad begeven voor de jaarlijkse Anjercollecte, welke rond de verjaardag van Zijne Ko-
Be Hoogheid Prins Bernhard gehouden wordt. In de daaropvolgende twee weken kunt U dus een
bek krijgen van één van de bejaarden uit onze gemeente. Zij zullen U een enveloppe overhandigen,
jrin U uw bijdrage kunt storten. U kunt deze enveloppe weer meteen aan de collectant teruggeven,
bezien zij slechts één keer bij U aan de deur komen. Mocht U echter niet thuis zijn, dan wordt de en-
Lebij U in de brievenbus gestopt en kunt U deze te allen tijde bij het gemeentehuis te Rijen aan de
bbrandtlaan 54 of bij de hulpsecretarie te Gilze aan het Bisschop de Vetplein 1 afgeven.
Imogen met trots vermelden dat in de gemeente Gilze en Rijen de Anjercollecte reeds jaren een groot
bes is De gemeente Gilze en Rijen neemt namelijk een derde plaats in op de lijst van opbrengsten uit
Êehele provincie Noord-Brabant. De opbrengst van deze collecte bedraagt gemiddeld ieder jaar een
00 - een bedrag waarop vele gemeenten uit onze provincies jaloers zijn. Dankzij uw gift en de ge-
fe inzet van de bejaarden uit onze gemeenten is de Anjercollecte ieder jaar opnieuw een succes ge-
Wij hopen dan ook dat ook dit jaar de opbrengst groot zal zijn, zodat veel verenigingen, instan-
cn andere organisaties op het gebied van het culturele leven een subsidie uit het Anjerfonds kunnen
Langen. Geef het culturele leven een kans en geef aan de Anjercollecte 1981.
[vele culturele instanties zullen U er dankbaar om zijn.
Onderweg heeft de boot gestopt, aanleggen kan ik
het niet noemen, voor de éérste keer zette we écht
voet op de binnenlandse bodem. Het plaatje heette
Caori, het was er bloedheet. Onze Toon vond het
lang niet zo erg als wij, de mensen die er wonen
kunnen er wéér beter tegen. We hebben er een wan
deling gemaakt over de markt, die is daar overdekt.
Er is wat vis aangevoerd door mensen die van God
weet hoever moeten komen. Ook wat groente en
fruit zie je er, een soort van spinazie, bananen en
kokosnoten. Alles heel erg betrekkelijk, vlees zie je
zeer zeldzaam. Er zijn ook markten die er staan
maar waar geen aanvoer is!
voor., jullie bekijken het verkeerd! De mensen lever
hier zoals ze gewend zijn, generaties lang. Ze wonen
on een hutje op palen in de nabijheid van de rivier,
ze hebben een eenvoudige kano, ze hebben een
stukje grond om maniok te kweken, enkele vrucht
bomen waaronder bananen, ze vangen een visje op
de rivier en roosteren dat op de meest primitieve
manier boven wat hout op de grond. Kan men de
maniok, een soort wortel, het gehele jaar planten,
de tijd van oogsten houdt direkt verband met het
seizoen. Als het water van de bergen de rivier doet
wassen en tot ver buiten haar oevers doet treden, is
de oogst verloren.
Nu is het óók niet zo dat de gerooide maniok direkt
eetbaar is. Men moet vaak kilometers lopen naar
wat dan heet een farinja-hutje, waar de maniok
wordt verwerkt. Eetbaar wordt gemaakt. Het wordt
gedroogd, uitgeperst, fijngemalen. Ze krijgen dan
een soort poeder, dat zou kunnen dienen voor pap,
een paar dagen kwam helpen met aardappels rooien
dan wilde hij ’t wel proberen. Hij deed dat ook en
omdat onze Koos met een witte lap naar de laag
overkomende Engelse vliegtuigen seinde, lukte het
nog ook. Maar Koos moest wel mee terug... om te
zwaaien.
Al ruim voor de bevrijding naderde had kapelaan
De Leeuw mij gevraagd; Als van Breda de bood
schap kwam of ik dan de R.K. Werkliedenbond
weer wilde oprichten? Het voorzitterschap weer op
me wilde nemen? Ik antwoordde hem ja, doch
voegde er meteen aan toe dat ik op de eerste verga
dering de voorzittershamer toch wel graag aan een
ander zou overgeven.
Maar ik ben alweer te ver, ik vergat nog te vertellen
dat ik nog eens ben opgehaald. Het was toen heel
Nederland staakte. De Duitsers zochten naar de
aandstichters van die staking. Iedereen die voor de
oorlog een leidende rol had gespeeld in het sociale
of maatschappelijk leven, de voormannen zoge
zegd, werden aan de tand gevoeld. De staking was
op zaterdag, de volgende dag word ik thuis opge
haald door wachtmeester Vlaskamp. Ik moest mee
naar het gemeentehuis, waar burgemeester Wester-
flier, oud-gemeente-sekretaris Hoevenaars en nog
een wachtmeester zaten. Men vroeg mij of ik zater
dag had gewerkt op de steenfabriek. Ik zeg nee...
dat kon niet... want niemand werkte. De burge
meester vroeg of ik voor de oorlog voorzitter was
geweest van de R.K. Werkliedenbond, ik hoefde
daar natuurlijk niet om te liegen. Ik denk dat ik er
een goed half uur heb gezeten, toen kwam de burge
meester zeggen dat ik kon gaan. Daarmee was de
kous af.
Maar toen ik werd opgehaald stond de hele Burge
meester van Poppelstraat op stelten. Iedereen zag ot
hoorde dat Franske Graauwmans was opgehaald,
maar niemend wist waarvoor! Ik vertelde al eerder
dat we niet meer op Pindorp woonden, we waren in
’41 verhuisd naar een nieuwe woning die gereed was
gekomen in de Burg, van Poppelstraat.
Ik wil nog wel graag vertellen, dat ik direct na de
bevrijding van de heren geestelijken óf van het ge
meentebestuur, dat weet ik niet meer, bericht kreeg
dat er bij de Engelsen in Princenbosch nogal wat
warm eten over bleef, waaronder veel schapenvlees
dat de militairen niet zo graag hadden. Een schoon
zoon van mij Cees van de Hout en Piet van Poppel
reden toen dagelijks naar Princenbosch Maar toen
de fabrieken weer gingen werken vroeg Cees; vader
is dat geen mooi werkje voor jou? Ook kapelaan
Verrijt kwam mij er voor vragen. Ik kon voor het
vervoer van het eten beschikken over een grote po
ny en een flinke kar van Sjaak Wouters (die was
groenteboer), of over de Shetlander van Naart
Diepstraten die een klein karretje erachter had om
te gaan melken. Maar ze moesten hem wel voor mij
inspannen hoor, ik had nog nooit met een paard
ongegaan!
De keuken werd al gauw verplaatst van Princen
bosch naar ’t vliegveld, ik meen allemaal dat het in
de buurt was vn Junkerhal. De éerste keer is mijn
schoonzoon nog meegeweest, daarna mijn jongste
zoon. Die zat dag en nacht bij de Engelsen, die kon
al een paar woordjes verstaan. Ik denk dat ik soms
wel een kilo of 20 vlees had. Ook soep, aardappe
len groenten, kort om alles wat er over was. Ik
reed er dan mee naar de Boterfabriek in Gilze, waar
ik alles uitlaadde. Ik keek dan naar buiten en telde
de koppen. Meest kleine kinderen met een klein em
mertje. Navenant er koppen waren verdeelde ik het
vlees, met jus erbij. Ik denk dat het een mand of 2-3
heeft geduurd, toen kwamen de Hollanders op de
basis. Die aten alles op, het bleek al gauw niet meer
de moeite om naar de vliegbasis te rijden. Ik henn-
ner mij nog een keer dat zo’n Engelsman ons het
stopen. Hij maakte een foto van ons. Hij zei ook
wel ’t een en ander erbij, maar we verstonden er
geen woord van. Omdat ik graag die foto wilde
hebben gaf ik hem mijn schoenenbon, waarop mijn
en foto en adres. Ik geloof niet dat hij gesnapt heeft
dat ik hem mijn adres gaf om die foto te kunnen
opsturen. Een andere keer rijden we over ’t vlieg-
eerste dagen bekijk je alles met Europese ogen, na
een paar weken ga je geleidelijk inzien dat geen en
kel vergelijk mag worden getrokken.
Dat geef ik onze Toon na; hij hield ons steeds
Zat mijn vrouw en gezin goed en veilig in Alphen,
I ■toen ze hoorden dat de Engelsen (het kunnen ook
■*el Polen zij geweest hoor maar iedereen sprak
■®er ’de Engelsen’) Baarle-Nassau al aan het be-
®'eten waren, wilden ze toch wel graag terug naar
■bl|ze. Nu had Mieke zowat de hoognodige huisraad
■^genomen, dus vroeg ze aan de vrachrijder Mee-
L® >n Alphen of hij alles naar Gilze wilde rijden.
le voelde daar niks voor, de kans was namelijk
ki ^r00t ^at Duitsers zijn paard onderweg in
■«slag zouden nemen. Maar goed... als het gezin
7 «S3
r wit
Li" 7
PAGINA 19
iKBLAD GILZE EN RIJEN - WOENSDAG 3 JUNI 1981
AGII
I
Fotografie: Studio Brabant
^•«45^
1 1
