VANUIT DORP-NOORD 1
I
I
Zondag j.l. was Sint Nikolaas
in Baarle
i/f
11
SO
Z7
«3
stichting
jeugdwerk
baarle
BAARLESE TRAAGHEID
De Enclave-situatie
0981 - 1306 - 1312 - 1496 - 1997 - 1676 - 1847 -
1437 - 1640 - 0307.
V
5'V
?l
Si
Si
vm
'7
i*
ins Weekblad" vrijdag 27 november 1981
Wordt vervolgd
r
>P
St. Nicolaas spreekt de kinderen toe, maar ook de beide burgemeesters, de pastoor en de
leider van het jeugdwerk luisteren goed naar wat hij te zeggen heeft.
Uit: "Kempisch Baarle".
S' 78R
De 21 Belgische (arabische cijfers) en 8 Nederlandse (romeinse cijfers) enclaven
V3n Baarle-centrum-noord en Baarle-zuid.
ten-
er.
uw
e
- 153 -
een afstand van 50 kilometer. Deze vaststelling
had plaats in een plechtige zitting op het Turn-
houts stadhuis; ze geschiedde door een com
missie van Nederlandse en Belgische koninklij
ke commissarissen, onder wie de twee Baarlese
burgemeesters. Door de VVV van Baarle-
Nassau-Hertog werd bij die gelegenheid een
complete show weggegeven in kostuums van de
vorige eeuw; en het feest werd in Baarle-
Centrum voortgezet. Ook een persconferentie
werd er aan besteed in in de Raadszaal van
Baarle-Nassau en het evenement kwam in alle
kranten Ook in 4 artikelen van ”Ons Week
blad”, april-mei 1974). Maar nu blijft het ver
haal, kennelijk opgediept uit de oude doos”,
weer vrolijk verder fladderen, gedragen door
een paar duizend kleurige vogels van papier....
- Een andere vogel doorklieft nog steeds het
Baarlese ruim: hij is vleugellam, maar geen en
kele weerstand blijkt in staat hem in de koers te
brengen. Zulk een wezen wordt door de Fran
sen een ’’canard” genoemd.
Hij is al opgelaten door onze Baarlese schrijver
Rector van den Broek: Baarle telt ”een dertig
tal” Belgische enklaven (blz. 32). - Als je ’n
moeder van elf kinderen vraagt hoeveel ze er
heeft, zal ze dan antwoorden ”een
twintigtal”?
Waar komt dat afgezaagde Baarlese dertigtal
vandaan? Waarom blijft het dóórspoken in ve
le hersenpannen? Je zou zeggen dat in dit vitale
dorp óók robots rondschuiven met ingebouw
de computers, maar te zeer versleten om nog
nieuwe gegevens op te kunnen nemen.... wat
ze niet verhindert om hard te blijven toeteren.
of Jos van Beek, Markgravenstraat 47, tel.
8565.
Na deze trekking konden alle kinderen de Sint
persoonlijk ontmoeten. Ze kregen daarbij een
fijne traktatie. Al bij al een fijne Sint Nikolaas
middag in Baarle.
De Stichting Jeugdwerk Baarle dankt alle per
sonen en instanties die geholpen hebben bij de
organisatie van de ontvangst van Sint Nikolaas
in Baarle. Ook zijn we een woord van dank
verschuldigd aan de kopers van loten.
Tot een volgende keer.
Het Sint Nikolaaskomité
van de Stichting Jeugdwerk Baarle.
herhaal hier nog eens, dat niet alle bezoekers
van dit gebied ’’boertjes van buiten” zijn, die
wat frietjes slikken en ijsjes likken en het voor
de rest wel geloven....
Maar eigenlijk hoeven we op de gestelde vraag
niet terug te komen: het is ’n kwestie van tel
ling, en dit is exact gebeurd.
Een kind kan het natellen op het kaartje, dat
we publiceerde in kempisch Baarle” op bad-
zijde 10, en bij dit artikel nog eens herplaatsen.
Toch komen we er op terug.
Het lijkt eigen aan dit eeuwenoude dorp, dat
men tot in lengte van dagen en jaren blijft her
halen wat ”men” altijd heeft gehoord; de een
doet dit omdat hij niets met aandacht leest, de
ander omdat hij zélf het bizarre van de situatie
niet verwerkt heeft, een derde omdat hij niet
de moed heeft zijn vroegere publieke uitspra
ken te corrigeren, of de onderzoekingen van
een ’’nieuwlichter” of ’’betweter” te erken
nen....
Dat dorpsverschijnsel kunnen we niet anders
omschrijven dan als ’’geestestraagheid”:
traagheid betekent dan niet luiheid of sloom
heid, maar duidt op de natuurkundige wet, dat
ieder lichaam dat stilstaat, pas door een stoot
van buiten in beweging komt: is het eenmaal in
beweging, dan blijft het in die beweging vol
harden totdat er weer een stoot of weerstand
van buiten komt. - De ondergetekende heeft
als enige bedoeling, nu en dan zulk een stoot te
geven in de richting van een betere informatie
over Baarle; overigens borduurt hij daarbij
meestal voort op de ’’stoten” van vroegere in
formanten.
Laten we een paar voorbeelden geven van de
Baarlese traagheid.
- Steeds hoort men nog herhalen, dat de Remi-
giuskerk in 1992 duizend jaar bestaat:want in
1942 is het 950-jarig bestaan gevierd.- Welnu,
deze kerk is al verschillende jaren voor 992 op
gericht. (Kempisch Baarle, blz 20-22).
- Ook wordt een taai bestaan geleid door de be
wering, dat de toren van deze kerk op Nassaus
grondgebied zou staan. -Deze stelling werd
meer dan drie eeuwen geleden gelanceerd en
suist nog steeds vooruit, als een satelliet door
de ijle ruimte. - Toch werd anderhalve eeuw
geleden het tegendeel officieel vastgesteld, en
opnieuw in het jaar 1954: in 1947 noemde Rec
tor van den Broek het al een ’’legende”. (Zie
”Ons Weekblad”, 17,24 en 31 mei 1974).
- Je hoort ook constant herhalen, dat de Bel-
i.
7 Wfe®
he drie enclaves, die Europa buiten Baarle rijk
is, zijn drie gave gebieden, resp. liggend in
Frankrijk (Llivia) en Zwitserland (Campione
fa’ltalia en Büssingen). Het byzondere van
[Baarle is, dat hier dicht bij elkaar en los van el
kaar een aantal enclaven en enclaafjes liggen,
bis inktvlekken op een lang gebruikt vloeiblad.
flog onlangs, op 21 oktober 1981, was ’n groep
professoren en studenten van de universiteit
kan Neurenberg op het gemeentehuis van
Baarle-Nassau te gast, om zich ter plekke op de
hoogte te stellen van deze uitzonderlijke situa
tie en van de vele problemen welke deze
toestand met zich meebrengt. Zij werden voor-
kelicht door burgemeester Hogenbosch en
poor ondergetekende.
Er werden indringende vragen gesteld op soci-
aal en ekomomisch gebied, over politieke en
bestuurlijke implicaties, over fiscale en psy
chologische kwesties enz. enz. Maar ook de
[meest gestelde vragen kwamen naar voren:
hoeveel Belgische gebiedsdeeltjes liggen hier
dan wel? En: hoe is de situatie ontstaan? Later
pijn we gaan rond wandelen om het oude en het
[moderne Baarle te laten zien. Op de gestelde
[vragen hebben we geantwoord zoals we al zeer
[dikwijls hebben geschreven in meer dan 150 ar
tikelen van ”Ons Weekblad”, in ons boekje
’’Kempisch Baarle”(1979) in de ’’Gids voor
Baarle-Nassau-Hertog” (1980) enz. enz.
Op de historische vraag komen we binnenkort
nog eens terug: zelf hebben we intussen ’n
enigszins nieuwe kijk gekregen op de wording
van de enclaves, vanaf de 12e eeuw, en op de
vraag hoe in de latere eeuwen de spreiding on
geveer heeft plaatsgehad zoals we die nu ken
nen.
Baalse robots
[Ook de vraag naar het aantal enclaves is van
enig belang. Dit maakt niet alleen het bijzon
dere van de situatie uit maar ook van de opge
roepen problemen, die anders liggen dan wan
neer het gaat over de andere, enkelvoudige
geënclaveerde gebieden van Europa. Boven
dien heeft het exact beantwoorden van de
vraag te maken met de geloofwaardigheid van
de gegeven informatie: als we blijven praten en
schrijven over ”een dertigtal”, of ”een twin
tigtal”, dan wekken we terecht de indruk dat
het allemaal niet zo serieus te nemen is, dat we
met ’n mistige toestand te maken hebÉen, dat
we in ieder geval zélf niet kunnen tellen....Ik
Deze zwarte Piet valt wel erg op.
Hij wérkt op het gemeentehuis!
gen de ’’Enclave Grens” in 1959 geweldloos op
Nederland hebben ’’veroverd”, terwijl al lang
gerechtelijk en wetenschappelijk vaststaat, dat
de ’’Hollanders” dit gebied geruisloos (en on
bewust) hadden ingepikt, zodat de Belgen het
met veel moeite en kosten moesten heroveren.
Zie ”Ons Weekblad” 6 afleveringen van
Februari-Maart 1976).
- Een andere ’’satelliet in de ruimte” werd ge
lanceerd in 1945, in zake het verraad dat leidde
tot de arrestatie en executie van Miet Verhoe
ven en de twee marechaussees: de verrader zou
een Baarlese fabrikant zijn, of zijn dienstbode.
Dit werd weer eens herhaald in het Blad ”Goir-
les Belang” van 23 september 1981. - Welnu,
het is al tweemaal publiek en officieel bekend
gemaakt, dat het verraad van ver buiten Baarle
kwam: van de kant van twee beroepsspionnen
die tegen betaling voor de Gestapo werkten en
in de pilotenlijn waren binnengedrongen. Na
de oorlog werden ze in België en in Nederland
(Breda) berecht, zoals iedereen destijds in de
kranten heeft kunnen lezen.
- Een sterk staaltje van de geestestraagheid
wordt nu weer geleverd in de tekst op de, over
igens zeer te waarderen, kleurenplattegrond,
die in oktober 1981 huis aan huis bezorgd
werd. Hier lees ik dat in 1843 de Rijksgrens
tussen Baarle-Nassau en België niet officieel
werd vastgesteld: dit is juist: maar tot mijn er-
genis lees ik verder, dat dit een afstand was en
is van 36 km. en dat ook heden ten dage ei
genlijk niet met zekerheid te zeggen is waar bij
ons de officiële landsgrens loopt”.- Dit is ge
woonweg verbijsterend. Ruim zeven jaar gele
den, op 26 april 1974, is deze Baarlese lands
grens op de meest officiële en wiskundig exacte
wijze op de millimeter vastgesteld, en wel over
IK
Zondag j.l. bracht Sint Nikolaas een bezoek
aan Baarle. Wat later dan gepland was arri
veerde de Goedheiligman bij het gemeentehuis
van Baarle-Nassau.
Daar werd hij ontvangen door de beide burge
meesters, pastoor van Beek en een grote me
nigte ouders en kinderen. In zijn toespraakje
matigde de Sint de kinderen bij het opstellen
van verlanglijstjes. Ook daar moet volgens
hem een beetje bezuinigd worden.
Tijdens zijn rondrit door Baarle zag Sint Niko
laas weer heel wat blije Baarlese gezichten. Na
afloop van de optocht kwam hij ten slotte in
een afgeladen aula van het kultureel centrum.
Twee zwarte Pieten organiseerden op het podi
um een ware stoelendans. Toen Sint na veel
heen en weer gepraat zijn zetel weer terug
kreeg, kon het programma vervolgd worden.
De harmonie St. Remi begeleidde de kinderen
bij het zingen van enkele liedjes, een van de
zwarte pieten ’’zong” ook nog een lied en Sin
terklaas verrichtte de trekking van de speciale
Sint Nikolaasloterij welke ten behoeve van de
Stichting Jeugdwerk Baarle werd georgani
seerd.
De uitslag van deze loterij is als volgt:
le prijs: waardebon 200,nr. 0400
2e prijs: waardebon 100,nr. 1357
3e prijs: waardebon 75,nr. 1956
4e prijs: waardebon 50,nr. 1774
5e prijs: waardebon 50,nr. 1823
6e prijs: waardebon 35,nr. 0111
7e prijs: waardebon 35,nr. 1309
8e prijs: waardebon 25,nr. 1532
9e prijs: waardebon 25,nr. 0834
10e prijs: waardebon 25,nr. 0690
10 troostprijzen (waardebonnen voor een ban
ketletter) vielen op de nrs.
De waardebonnen kunnen tot uiterlijk
31.12.1981 worden besteed bij een baarlese
winkelier die aangesloten is bij de mid-
denstandsvereniging. Iedere winnaar van een
hoofdprijs heeft tevens recht op een huisbe
zoek van Sint Nikolaas. Als men snel reageert
komt Sint de prijs hoogstpersoonlijk thuisbe
zorgen. Winnaars dienen kontakt op te nemen
met:
Jan Lückman, Boschovenseweg 54, tel. 9993
9
,3
Keizershoek
9
Weelde
ONTWERP: Pricken-Meijer-Loffeld
Castelré
(B.Nassau)
X ARAB.CIJFERS.
BELG:ENCLAVES
ROMEINSE CIJFERS:
NED ENCLAVEN
OORDEEL-ENCLAVE
10
ONZEKER
GEBIED
.19-^
2Q77W>
Zondereigen
B.Hertog)
\Hoogbraak -jg'
CENTRALE
ENCLAVE H
N ENCLAVEN VAN
Boschoven
BAARLE-HERTOG- NASSAU 15
-- Ca
